Tin tức

Xã hội chủ nghĩa là gì? Ưu điểm, nhược điểm và các loại

24 Tháng Mười Hai, 2019

Xã hội chủ nghĩa là gì?

Xã hội chủ nghĩa (XHCN) là một hệ thống kinh tế, ở đây mọi người trong xã hội này đều sở hữu những yếu tố sản xuất. Tuy nhiên quyền sở hữu sẽ cần được mua thông qua một chính phủ được nhân dân bầu cử. Nó cũng có thể là một hợp tác xã hoặc một công ty đại chúng nơi mọi người đều sở hữu cổ phần.

Xã hội xã hội chủ nghĩa

Bốn yếu tố của sản xuất là:

  • Lao động
  • Tinh thần kinh doanh
  • Tư liệu  sản xuất
  • Tài nguyên thiên nhiên

Ví dụ về các nhu cầu xã hội lớn hơn bao gồm:

  • Vận chuyển
  • Quốc phòng
  • Giáo dục
  • Chăm sóc sức khỏe
  • Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Một số người cũng xác định lợi ích chung là chăm sóc cho những người không thể trực tiếp đóng góp cho sản xuất. Ví dụ bao gồm người già, trẻ em và người chăm sóc họ.

Mọi người trong xã hội đều nhận được một phần sản xuất dựa trên số tiền mà mỗi người đã đóng góp. Hệ thống này thúc đẩy họ làm việc nhiều giờ nếu họ muốn nhận thêm. Công nhân nhận được phần sản xuất của họ sau khi phần trăm đã được khấu trừ vì lợi ích chung.

Các nhà xã hội cho rằng bản chất cơ bản của con người là hợp tác. Họ tin rằng bản chất cơ bản này chưa xuất hiện đầy đủ vì chủ nghĩa tư bản hay chế độ phong kiến ​​đã buộc mọi người phải cạnh tranh.

Ưu điểm của xã hội chủ nghĩa

  • Dưới chủ nghĩa xã hội, công nhân không còn bị bóc lột vì họ sở hữu tư liệu sản xuất.
  • Lợi nhuận được phân bổ công bằng giữa tất cả các công nhân theo đóng góp cá nhân của họ.
  • Hệ thống hợp tác cũng cung cấp cho những người không thể làm việc. Nó đáp ứng nhu cầu cơ bản của họ vì lợi ích của toàn xã hội.
  • Hệ thống xóa đói giảm nghèo: nó cung cấp quyền truy cập như nhau để chăm sóc sức khỏe và giáo dục, sẽ không ai bị phân biệt đối xử.
  • Tài nguyên thiên nhiên được bảo tồn vì lợi ích của toàn thể.

Nhược điểm

  • Nhược điểm lớn nhất của chủ nghĩa xã hội là nó dựa vào bản chất hợp tác của con người để làm việc. Nó bỏ qua những người trong xã hội là những người cạnh tranh, không hợp tác. Những người cạnh tranh có xu hướng tìm cách lật đổ và phá vỡ xã hội vì lợi ích của chính họ. Chủ nghĩa tư bản thì cho rằng sự tham lam này là tốt nó giúp cho con người làm việc chăm chỉ hơn để cạnh tranh nhau. Còn ở chủ nghĩa xã hội coi như nó không tồn tại.
  • Kết quả là, chủ nghĩa xã hội không thưởng xứng đáng cho những người được gọi là doanh nhân. Chính vì thế họ đấu tranh vì một xã hội tư bản.
  • Một bất lợi thứ ba là chính phủ có trong tay rất nhiều quyền lực. Chính phủ có thể ban hành các hoạt động miễn là nó đại diện cho mong muốn của người dân. Nhưng các nhà lãnh đạo chính phủ có thể lạm dụng vị trí này và đòi quyền lực cho chính bản thân họ.

Phân biệt giữa Chủ nghĩa xã hội, Chủ nghĩa tư bản, Chủ nghĩa Cộng sản và Chủ nghĩa phát xít

Chủ nghĩa xã hội

  • Các yếu tố sản xuất được sở hữu bởi: Tất cả mọi người
  • Các yếu tố sản xuất được định giá cho: Hữu ích cho mọi người
  • Phân bổ quyết định bởi: Kế hoạch trung ương
  • Mục đích: Sự đóng góp

Chủ nghĩa tư bản

  • Các yếu tố sản xuất được sở hữu bởi: Cá nhân
  • Các yếu tố sản xuất được định giá cho: Lợi nhuận
  • Phân bổ quyết định bởi: Kế hoạch trung ương
  • Mục đích: Sự giàu có

Cộng sản

  • Các yếu tố sản xuất được sở hữu bởi: Tất cả mọi người
  • Các yếu tố sản xuất được định giá cho: Hữu ích cho mọi người
  • Phân bổ quyết định bởi: Kế hoạch trung ương
  • Mục đích: Đáp ứng nhu cầu

Chủ nghĩa phát xít

  • Các yếu tố sản xuất được sở hữu bởi: Cá nhân
  • Các yếu tố sản xuất được định giá cho: Xây dựng quốc gia
  • Phân bổ quyết định bởi: Kế hoạch trung ương
  • Mục đích: Giá trị cho quốc gia

Các nhà xã hội chủ nghĩa coi bất bình đẳng thu nhập là một dấu hiệu của chủ nghĩa tư bản giai đoạn cuối. Họ cho rằng sai sót của chủ nghĩa tư bản có nghĩa là nó đã phát triển vượt quá sự hữu ích của nó đối với xã hội.

Những người sáng lập của nước Mỹ bao gồm việc thúc đẩy phúc lợi chung trong Hiến pháp để cân bằng những sai sót của chủ nghĩa tư bản. Nó chỉ thị cho chính phủ bảo vệ quyền của tất cả mọi người để theo đuổi ý tưởng hạnh phúc của họ. Đó là vai trò của chính phủ để tạo ra một sân chơi bình đẳng để cho phép điều đó xảy ra.

Xã hội xã hội chủ nghĩa

Ví dụ về các nước theo xã hội chủ nghĩa

Không có quốc gia nào là 100% xã hội chủ nghĩa. Hầu hết có  các nền kinh tế hỗn hợp kết hợp chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa cộng sản hoặc cả hai.

Các quốc gia sau đây có hệ thống xã hội chủ nghĩa mạnh mẽ, nơi nhà nước cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục và lương hưu:

  • Na Uy
  • Thụy Điển
  • Đan mạch

Nhưng những nước này cũng có những nhà tư bản thành công. 1% dân số hàng đầu của mỗi quốc gia nắm giữ hơn 40% tài sản, theo Báo cáo tài sản toàn cầu của Credit Suisse. Đó là vì hầu hết mọi người không cảm thấy cần phải tích lũy của cải kể từ khi chính phủ cung cấp một chất lượng tuyệt vời của cuộc sống.

Những quốc gia này kết hợp các đặc điểm của cả chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản:

  • Cuba
  • Trung Quốc
  • Việt Nam
  • Nga
  • Bắc Triều Tiên

Các quốc gia này đều tuyên bố rõ ràng họ là xã hội chủ nghĩa trong hiến pháp của họ. Chính phủ của họ điều hành nền kinh tế của họ. Tất cả đều có các chính phủ được bầu cử dân chủ:

  • Algeria
  • Ăng-gô
  • Bangladesh
  • Guyana
  • Ấn Độ
  • Mozambique
  • Bồ Đào Nha
  • Sri Lanka
  • Tanzania

Các quốc gia này đều có các khía cạnh quản trị rất mạnh mẽ, từ chăm sóc sức khỏe, truyền thông hoặc các chương trình xã hội do chính phủ điều hành:

  • Bêlarut
  • Nước Lào
  • Syria
  • Turkmenistan
  • Venezuela
  • Zambia

Nhiều quốc gia khác, như Ireland, Pháp, Anh, Hà Lan, New Zealand và Bỉ có các đảng xã hội chủ nghĩa mạnh mẽ. Chính phủ của họ cung cấp một mức độ hỗ trợ xã hội cao. Nhưng hầu hết các doanh nghiệp thuộc sở hữu tư nhân khiến cho họ về cơ bản là tư bản.

Nhiều nền kinh tế truyền thống sử dụng chủ nghĩa xã hội, mặc dù nhiều người vẫn sử dụng quyền sở hữu tư nhân.

Xã hội xã hội chủ nghĩa

Các loại xã hội chủ nghĩa

Có tám loại chủ nghĩa xã hội, khác nhau về cách chủ nghĩa tư bản có khả năng được biến thành chủ nghĩa xã hội. Họ cũng nhấn mạnh các khía cạnh khác nhau của chủ nghĩa xã hội.

  1. Chủ nghĩa xã hội dân chủ:  Các phương tiện sản xuất được quản lý bởi nhân dân lao động, và có một chính phủ được bầu cử dân chủ. Kế hoạch trung tâm phân phối hàng hóa thông thường, như vận chuyển hàng loạt, nhà ở và năng lượng, trong khi thị trường tự do được phép phân phối hàng tiêu dùng.
  2. Chủ nghĩa xã hội cách mạng: Chủ nghĩa xã hội sẽ chỉ xuất hiện sau khi chủ nghĩa tư bản bị phá hủy. “Không có con đường hòa bình đến chủ nghĩa xã hội.” Các yếu tố sản xuất được sở hữu bởi các công nhân và được quản lý bởi họ thông qua kế hoạch trung tâm.
  3. Chủ nghĩa xã hội tự do: Chủ nghĩa tự do giả định rằng bản chất cơ bản của con người là hợp lý, tự trị và tự quyết. Một khi sự khắt khe của chủ nghĩa tư bản đã được xóa bỏ, mọi người sẽ tự nhiên tìm kiếm một xã hội chủ nghĩa chăm sóc tất cả, không phân cấp kinh tế, chính trị hoặc xã hội. Họ thấy đó là điều tốt nhất cho lợi ích cá nhân của chính họ.
  4. Chủ nghĩa xã hội thị trường:  Sản xuất thuộc sở hữu của người lao động, họ tự quyết định làm thế nào để phân phối lẫn nhau. Họ sẽ bán sản xuất dư thừa trên thị trường tự do. Ngoài ra, nó có thể được chuyển cho xã hội, nơi sẽ phân phối nó theo thị trường tự do.
  5. Chủ nghĩa xã hội xanh: Loại hình kinh tế xã hội chủ nghĩa này đánh giá cao việc duy trì tài nguyên thiên nhiên. Sản xuất tập trung vào việc đảm bảo mọi người đều có đủ những điều cơ bản thay vì các sản phẩm tiêu dùng mà người ta không thực sự cần. Loại nền kinh tế này đảm bảo một mức lương có thể sống được cho mọi người.
  6. Chủ nghĩa xã hội Kitô giáo:  Giáo lý Kitô giáo về tình huynh đệ là những giá trị tương tự được thể hiện bởi chủ nghĩa xã hội.
  7. Chủ nghĩa xã hội không tưởng: Đây là một tầm nhìn về sự bình đẳng hơn là một kế hoạch cụ thể. Nó phát sinh vào đầu thế kỷ 19, trước quá trình công nghiệp hóa.
  8. Chủ nghĩa xã hội Fabian: Chủ nghĩa xã hội kiểu này ủng hộ một sự thay đổi dần dần lên chủ nghĩa xã hội thông qua luật pháp, bầu cử và các biện pháp hòa bình khác.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *